హే నీలె గగన్ కి తలే

హే నీలె గగన్ కి తలే

సంగీత దర్శకుడు రవి కృషికి గుర్తింపు చౌద్వీ క చాంద్ సినిమాతో లభించింది. మహమ్మద్ రఫి -రవి (రవి శంకర శర్మ) కాంబినేషన్ లో అజరామరమైన గీతాలు కొన్ని వచ్చాయి. 

నిర్మాత బి ఆర్ చోప్రా , సంగీత దర్శకునిగా రవి ప్రోత్సహించాడు. బి ఆర్ సినిమాలకు రఫీ చాలాపాటలు పాడాడు. 

ఐతే బి ఆర్ చోప్రా కు రఫీ కి విబేధాలు వచ్చాయి. దానికి కారణాలు వివిధరకాలు  వినిపిస్తాయి.  ఒక పాటలో తన సహ గాయకుడుగా 'మహేంద్ర కపూర్' ను రఫీ వద్దన్నారని, దానికి బి ఆర్ అంగీకరించలేదని ,అందువల్ల విబేధాలు వచ్చాయన్నది ఒక వెర్షన్. 

మహేంద్ర కపూర్ గాత్రం తొలినాళ్ళలో రఫీ గాత్రానికి దగ్గరగాఉండేది.(కొన్ని మహేంద్ర కపూర్ పాటల్ని రఫీ పాటలని శ్రోతలు భ్రమపడటం నాకు తెలుసు). అందువల్ల  ఇద్దరు కలిసి పాడితే వైవిధ్యం ఉండదనేది రఫీ వాదనగా చెబుతారు. ఏదిఏమైనా చివరకు బి ఆర్ చోప్రా , మహేంద్ర కపూర్ ను తన సంస్థ ద్వారా ప్రోత్సహమిచ్చాడు.   రవి ఒక రకంగా వారి ఆస్థాన సంగీతదర్శకుడు. అలా రవి- మహేంద్ర కపూర్ కాంబినేషన్లో చాలానే పాటలు- మంచిపాటలు వచ్చాయి. 

హమ్ రాజ్ సినిమా (బి ఆర్ చోప్రా-సాహిర్ లూధియాన్వి- రవి- మహేంద్రకపూర్ ల కాంబినేషన్) లో ఇద్దరు హీరో లకు (రాజ్ కుమార్ , సునీల్ దత్ ) కు నేపధ్య గానం మహేంద్రకపూర్ చేయటం హమనార్హం.

ఆ సినిమాలో ఒక పాట  'హే నీలె గగన్ కి తలే'. 

నీలాకాశపు నీడలో 

పుడమి ప్రేమ ఫలించింది

ఇలాంటి చోటే పొద్దుపొడుపులు

అలానే పొద్దుకుంకులు

మంచుముత్యాలు పూలమీద రాలాయి

రెండింటి ఆశలూ ఫలించాయి

చెట్టును ఆలింగనం చేసుకున్న లత

మత్తులోన తూలింది

సెలయేరు నదితో కలిసి

సాగరునివైపు సాగింది

పర్బతోం కె పేడోం పర్ షామ్ క బసేరా

 

పర్బతోం కె పేడోం పర్  షామ్ క బసేరా

గాత్రం,రూపం ప్రాధాన్యత ఉన్న గానం, నటన వంటి కళలలో, ఆ కళలో మేరునగాలవంటివారితో  పోలిక ఉండటం కొంత కాలం వరం, ఆపైన శాపం. ఎంట్రీ దశలో ఆ పోలిక కొన్ని అవకాశాలనిస్తుంది. అదీ పెద్దకళాకారులకు ఒక ప్రత్యామ్నాయంగా వారి అందుబాటు లేనపుడు మాత్రమే. తమదైన గుర్తింపు పొందటం లో మాత్రం ఆ పోలిక పెద్ద అడ్డుగోడావుతుంది.

సుమన్ కల్యాణ్ పుర్ సంగీతకారుల కుటుంబంలో పుట్టింది. సంగీతసాధన చేసింది. మూడున్నర దశాబ్దాలపాటు సినిమారంగంలో కృషి చేసింది. గణనీయమైన సంఖ్యలో పాటలు పాడింది. ఐతే సాధారణ సినీసంగీతప్రియులకు గాయనీమణులంటే లత, ఆశా లే గుర్తొస్తారు. 

సుమన్ కల్యాణ్ పుర్ వరమూ శాపమూ ఆమె స్వరం  లతామంగేష్కర్  స్వరానికి బహుసమీపంగా ఉండటం. అమె పాడిన అనేకపాటల్ని శ్రోతలు లతామంగేష్కర్ పాటలుగానే భ్రమిస్తారు. 

 ఓ పి నయ్యర్ లతామంగేష్కర్ తో పొరపొచ్చాలు వచ్చి ఆమె తో పాడించటం మానేసాడు. ఎంచేతనో  అతను ఆశా భోస్లే తోనే పనిచేసాడు కాని 'సుమన్ కల్యాన్ పుర్' కు అవకాశమివ్వలేదు.

మహమ్మద్ రఫీ ,లతా లమధ్య విభేధాలు వచ్చి కొంతకాలం కలిసి పాటలు పాడలేదు. ఆ సమయంలో రఫీ - సుమన్ కల్యాణ్ పుర్ కాంబినేషన్లో వందకుపైగా పాటలు వచ్చాయి. 

. అందులో ఒకటి  'పర్బతో కే పేడో పే షామ్ క బసేరా హై'  . ఈ పాట ఇప్పటికీ  శ్రోతల్ని ఆకర్షిస్తూనె ఉంది.  సినిమా పేరు 'షాగున్ ' 1964 .  కేవలం పాటలవల్ల మాత్రమే గుర్తున్న సినిమా.

ఈ పాట లో కనిపించేవారు వహీదారెహ్మాన్- కమల్ జిత్ లు. కమల్ జిత్ నటుడుగా గుర్తింపు పొందలేదు. ఐతే అతడు వహీదారెహ్మాన్ నిజజీవితపు కథానాయకుడు. 

***********

పర్వత తరుశాఖలలో సాయం సంధ్య బస చేస్తుంది

కాటుకలాంటి చీకటి లో వెలుతురు, సంపెంగ రంగు వెలుగులో చీకటి

రెండుహృదయాలు రెండుసార్లు కలుస్తాయి

అంబరం ఆనందంతో రంగులు విరజిమ్ముతుంది

స్థబ్దుగా ఉన్న నీటిని పాట కదిలిస్తుంది

తడిచిన శ్వాస లో సుగుంధం బస చేస్తుంది

ఇంతమంచికాలంలో కలయిక సంపూర్ణమవ్వదెందుకో?

చిక్కనైన కాంతి రేఖలు ,సుళ్ళు తిరిగే మైకం